Adenozin näme?

Adenozin, bedeniň ähli öýjüklerinde tebigy ýagdaýda ýüze çykýan nukleoziddir. Himiki taýdan 6-amino-9-beta-D-ribofuranosil-9-H-purin.

Gurluşy we ganyň derejesi

Adenozin, riboza şeker molekulasyna (ribofuranoza) täsir edýän adeninden durýar. Adenini we riboza şekerini birleşdirýän baglanyşa β-N9-glikozid baglanyşygy diýilýär.

Adaty plazma adenozin derejesi 0.04 bilen 0,2 mikromol arasynda.

Adenoziniň fiziologiki we farmakologiki roly

Bedende adenozin adenozin trifosfat (ATP) we adenozin difosfat (ADP) ýaly molekulalary emele getirip, öýjükli energiýa geçirişine kömek edýär.

Adenozin, siklik adenozin monofosfat (CAMP) ýaly signal molekulalaryny emele getirip, bedeniň dürli ýollaryna we funksiýalaryna signal bermekde hem rol oýnaýar.

Beýnindäki adenozin

Beýninde adenozin inhibitor neýrotransmitterdir. Diýmek, adenozin merkezi nerw ulgamynyň depressanty bolup biler. Adaty şertlerde ukyny ösdürýär we gyjyndyrmany basýar. Oýananyňyzda beýnimizdäki adenoziniň derejesi her sagat ýokarlanýar.

Heartürekdäki adenozin

Enürekde adenozin, ýüregiň gan aýlanyşyny gowulandyrýan koronar gan damarlarynyň dilasiýasyna sebäp bolýar. Adenozin, periferiýa organlaryndaky gan damarlarynyň diametrini hem ýokarlandyrýar.

Heartürekde adenozin ýürek urmasyny peseldýär we ganda trombositlere garşy hereket edýär. Antiplatelet hereketi trombositleriň birleşmeginiň we ýygrylmagynyň öňüni alýar.

Gandaky adenozin

Ganda adenozin adenozin deaminaz bilen bölünýär. Bu ferment gyzyl öýjüklerde we gämi diwarynda bolýar. Dipiridamol dermany adenozin deaminaz fermentiniň inhibitory bolup, gandaky adenoziniň derejesini ýokarlandyrýar. Bu, ýürek damarlarynyň dilatasiýasyna we ýürek myşsalaryny üpjün edýän koronar gan damarlarynyň üsti bilen gan aýlanyşynyň gowulaşmagyna getirýär.

Böwreklerde, öýkenlerde we bagyrda adenozin

Böwreklerde adenozin böwrek gan aýlanyşyny peseldýär we böwreklerden renniniň önümçiligini peseldýär.

Öýkende howa ýollarynyň gysylmagyna sebäp bolýar we bagyrda gan damarlarynyň gysylmagyna getirýär we glýukozanyň emele gelmegi üçin glikogeniň bölünmegini ýokarlandyrýar.

Adenozin, adam bedenindäki dürli fiziologiki proseslerde möhüm rol oýnaýan tebigy ýagdaýda ýüze çykýan birleşme. Bu nukleozid, ýagny riboza molekulasy bilen baglanyşykly adenin molekulasyndan durýar. Adenozin ähli öýjüklerde bar we öýjügiň esasy energiýa walýutasy bolan adenozin trifosfatyň (ATP) düzüm bölegi hökmünde energiýa geçirişine gatnaşýar. Adenozin, energiýa çalşygyndaky rolundan başga-da, bedendäki belli reseptorlaryň üsti bilen hereket edýän signal beriji molekuladyr.

Adenozin farmakologiýasynyň esasy taraplaryndan biri, onuň hereket mehanizmidir. Adenozin, adenozin reseptorlary bilen baglanyşyk arkaly işleýär, olaryň dört görnüşi bar: A1, A2A, A2B we A3. Her izoform dürli fiziologiki funksiýalar we signalizasiýa ýollary bilen baglanyşyklydyr. Adenozin reseptorlary bilen baglanyşanda, neýrotransmissiýa, damar äheňi we immun funksiýasy ýaly dürli öýjükli amallary kadalaşdyrýar. Mysal üçin, A1 reseptorlarynyň işjeňleşmegi neýrotransmitteriň goýberilmegine päsgel berip biler, A2A reseptorlarynyň işjeňleşmegi bolsa damarlaryň we çişmä garşy täsirleriň döremegine sebäp bolup biler.

Adenoziniň farmakologiýasyna düşünmek dürli lukmançylyk şertlerinde kliniki goşundylara sebäp bolýar. Adenoziniň iň meşhur kliniki ulanylyşynyň biri, käbir ýürek aritmi bejergisinde onuň orny. Adenozin, atrioventrikulýar düwüniň üsti bilen geçirijini haýallaşdyryp bilýändigi sebäpli antiaritmiki serişde hökmünde ulanylýar, şeýlelik bilen gaýdyp barýan ýoly kesýär we adaty sinus ritmini dikeldýär. Mundan başga-da, adenozin miokardyň kämilligini bahalandyrmak üçin ýürek şekillendiriş barlaglarynda farmakologiki stres serişdesi hökmünde ulanylýar.

Gysgaça aýtsak, adenozin farmakologiki aýratynlyklary we hereket mehanizmi sebäpli köp kliniki ulanylyşy bolan köptaraply molekuladyr. Öýjükli prosesleri belli bir reseptor täsirleri arkaly modulirlemek ukyby, ýürek aritmiýasyndan başlap, dem alyş kesellerine, şeýle hem potensial newroprotektiki amaly bejermekde dürli lukmançylyk şertlerini bejermekde gymmatly gural bolýar. Adenozin boýunça gözlegler dowam edýärkä, bu özüne çekiji molekula üçin täze kliniki ulanyşlar ýüze çykyp biler we lukmançylykda bejeriş mümkinçiligini hasam giňelder.

Has giňişleýin maglumat üçin Alisa bilen hoşniýetlilik bilen habarlaşyňsales02@imaherb.com