Kí ni èèkàn Bìlísì?
Ilu abinibi si gusu Afirika, claw eṣu (Harpagophytum procumbens) gba orukọ rẹ lati awọn iwọ kekere ti o bo eso rẹ. Itan-akọọlẹ, a ti lo claw Bìlísì lati tọju irora, ẹdọ ati awọn iṣoro kidinrin, iba, ati iba. O tun ti lo ninu awọn ikunra lati wo awọn egbò, õwo, ati awọn iṣoro awọ ara miiran larada.
A ṣe afihan claw Eṣu si Yuroopu ni ibẹrẹ awọn ọdun 1900, nibiti a ti lo awọn gbongbo ti o gbẹ lati mu pada sipo ounjẹ, yọkuro heartburn, ati dinku irora ati igbona.
Bìlísì ko ni õrùn, ṣugbọn o ni awọn nkan ti o mu ki o dun. O jẹ perennial kan ti o ni ewe pẹlu awọn gbongbo ẹka ati awọn abereyo. O ni awọn gbongbo keji, ti a npe ni isu, ti o dagba lati awọn gbongbo akọkọ. Awọn gbongbo ati isu ni a lo bi oogun.
Kí Ni Àǹfààní Tó Wà Nípa Bìlísì?
Bi ọpọlọpọ awọn ọja adayeba, eniyan le lo claw Bìlísì fun orisirisi idi. Ṣugbọn ọpọlọpọ awọn ijinlẹ ṣe ayẹwo claw Bìlísì fun awọn lilo ti o pọju.
- Le Mu Irora Pada kuro
Bìlísì ká claw jẹ doko bi awọn NSAID ni didasilẹ irora kekere kekere.
Awọn abajade lati inu atunyẹwo eleto miiran daba pe claw Bìlísì le dinku irora kekere ti o dara ju placebo (nkan ti ko ni oogun). Ṣugbọn iwadi siwaju sii pẹlu awọn idanwo ile-iwosan ti o ga julọ tun jẹ atilẹyin ọja.
- Le Ṣe ilọsiwaju Osteoarthritis
Àrùn Bìlísì—nìkan ṣoṣo tàbí ní ìpapọ̀ pẹ̀lú àwọn egbòogi míràn—lè mú ìrora osteoarthritis (tí a tún mọ̀ sí dídọ́gbẹ́ àti yíya) lọ́wọ́. Eṣu le ṣe iranlọwọ fun diẹ ninu awọn eniyan lati mu iwọn kekere ti awọn oogun egboogi-iredodo ti kii-sitẹriọdu (NSAIDs), gẹgẹbi Advil (ibuprofen).
Atunyẹwo eto (atunyẹwo ti akojọpọ awọn ẹkọ) pẹlu awọn apẹẹrẹ ti bii awọn eniyan ti o ni osteoarthritis ṣe le ni anfani lati claw Bìlísì. Ṣugbọn awọn ikẹkọ igba pipẹ tun jẹ pataki lati ṣe iṣiro daradara daradara ati ailewu ti claw Bìlísì.
- Le Din iredodo
Iwadi ni imọran pe awọn agbo ogun ti a rii ninu claw Bìlísì, pẹlu flavonoids ati awọn phytosterols, le funni ni awọn anfani ilera egboogi-iredodo. Diẹ ninu awọn ijinlẹ ṣe afihan antibacterial, antifungal, antiviral ati awọn ipa anticancer, botilẹjẹpe a nilo iwadii diẹ sii.
Eṣu claw fihan ileri ni atọju iredodo arun, gẹgẹ bi awọn rheumatoid Àgì ati iru 2 àtọgbẹ.
- Le Din yanilenu
Awọn ẹri diẹ wa lati awọn iwadii ẹranko pe claw Bìlísì le ṣe iranlọwọ lati dinku ifẹkufẹ nipa ṣiṣe lori awọn olugba fun peptide ikun kan pato, homonu kan ti a pe ni ghrelin.
Sibẹ nigba ti diẹ ninu awọn oniwadi ṣe idojukọ lori awọn lilo rẹ ti o ṣeeṣe ni ṣiṣe itọju isanraju, ni lokan pe claw Bìlísì tun ti lo lati mu itunnu ga ninu awọn eniyan ti o ni ayẹwo pẹlu ulcerative colitis.
Awọn Lilo oogun ati Awọn itọkasi
- Osteoarthritis
Ọpọlọpọ awọn ijinlẹ fihan pe gbigbe claw Bìlísì fun ọsẹ 8 si 12 le dinku irora ati mu iṣẹ ṣiṣe ti ara dara ni awọn eniyan ti o ni osteoarthritis. Iwadii oṣu mẹrin kan ti awọn eniyan 122 ti o ni ikun ati osteoarthritis ibadi ṣe afiwe claw Bìlísì ati oogun ti Ilu Yuroopu kan fun iderun irora. Awọn eniyan ti o mu claw Bìlísì ni iderun irora pupọ bi awọn eniyan ti o mu oogun naa. Awọn ti o mu claw Bìlísì ni awọn ipa ẹgbẹ diẹ ati pe wọn nilo awọn olutura irora diẹ jakejado iwadi naa.
Ayẹwo ti awọn iwadii 14 ti o lo claw Bìlísì lati ṣe itọju arthritis rii pe awọn ijinlẹ didara ti o ga julọ fihan claw Bìlísì le ṣe iyọkuro irora apapọ. Ati atunyẹwo ti awọn iwadi 12 nipa lilo claw Bìlísì fun atọju arthritis tabi irora kekere ti ri pe claw Bìlísì ni o kere ju niwọntunwọnsi fun arthritis ti ọpa ẹhin, ibadi, ati orokun.
- Pada ati ọrun irora
Ẹri alakoko daba pe claw Bìlísì le ṣe iranlọwọ lati yọkuro ọrun ati irora kekere. Ninu iwadi kekere ti awọn eniyan 63 ti o ni ẹhin kekere-si-iwọntunwọnsi, ọrun, tabi irora ejika, gbigbe iyọkuro ti o ni idiwọn ti claw Bìlísì fun ọsẹ 4 pese iderun dede lati irora iṣan. Ninu iwadi ti o tobi ju ti awọn ọkunrin ati awọn obinrin 197 ti o ni irora kekere ti o kere ju, awọn ti o mu ọpa Bìlísì lojoojumọ fun oṣu kan sọ pe wọn ko ni irora diẹ ati pe wọn nilo awọn apanirun diẹ sii ju awọn ti o mu placebo.
Iwadi ọsẹ 54 kan ṣe afiwe awọn eniyan 38 ti o mu claw Bìlísì pẹlu awọn eniyan 35 ti o mu irora irora rofecoxib (Vioxx). Fun awọn eniyan wọnyi, claw Bìlísì ṣiṣẹ daradara bi Vioxx lati mu irora pada. Awọn ipinfunni Ounjẹ ati Oògùn (FDA) mu Vioxx kuro ni ọja nitori pe o mu eewu awọn iṣoro ọkan pọ si.
Awọn lilo miiran
Ọ̀pọ̀ àwọn onímọ̀ egbòogi amọṣẹ́dunjú ni ó dámọ̀ràn pé èékánná Bìlísì lè ṣèrànwọ́ láti tọ́jú ìyọnu inú, ìbànújẹ́ àìjẹunrekánú, ẹ̀fọ́rí, àìlera, àti ibà. Awọn igbaradi ti agbegbe ti claw Bìlísì ni a tun lo si awọ ara lati wo awọn egbò, ọgbẹ, õwo, ati awọn ọgbẹ awọ larada. Sibẹsibẹ, ko si awọn iwadii imọ-jinlẹ pataki eyikeyi ti o fihan lilo claw Bìlísì lati tọju awọn ipo wọnyi munadoko.
Kini Ṣe ti?
Claw Eṣu ni awọn glycosides iridoid, awọn paati ti a gbagbọ pe o ni awọn ipa ipakokoro to lagbara. O ni ifọkansi giga ti iru iridoid kan, ti a pe ni harpagoside, ati diẹ ninu awọn idanwo yàrá daba pe o le fa irora ati igbona kuro.
Awọn fọọmu ti o wa
Gbígbẹ tabi titun root claw Bìlísì ni a le rii ni awọn capsules, awọn tabulẹti, awọn iyọda omi, ati awọn ikunra ti agbegbe. Tii (infusions) tun le ṣee ṣe lati gbongbo claw Bìlísì ti o gbẹ.
Ṣe o ailewu?
Botilẹjẹpe ko wọpọ, claw Bìlísì le fa awọn ipa ẹgbẹ to ṣe pataki ti riru ọkan ajeji ati ẹjẹ. Omiiran, awọn ipa ẹgbẹ ti ko ṣe pataki pẹlu:
- rashes
- ikun inu
- gbuuru
- efori
- isonu ti yanilenu.
A ti royin claw Eṣu lati ṣe ajọṣepọ pẹlu awọn oogun apakokoro, awọn oogun irora, awọn oogun ọkan (fun apẹẹrẹ digoxin) ati awọn oogun acid inu (fun apẹẹrẹ famotidine). O yẹ ki o lo iwọn lilo 500-1,500 miligiramu ti gbongbo ti o gbẹ tabi awọn capsules ni igba mẹta lojumọ.
Akoko ifiweranṣẹ: Oṣu Kẹwa-11-2023