Luyini uzipho lukaDeveli?
Itholakala eningizimu ye-Afrika, i-devil's claw (i-Harpagophytum procumbens) ithola igama layo emigodini emincane evala izithelo zayo. Ngokomlando, uzipho lukadeveli lwalusetshenziswa ukwelapha ubuhlungu, izinkinga zesibindi nezinso, imfiva, nomalaleveva. Ibuye isetshenziselwe ukugcoba ukwelapha izilonda, amathumba, nezinye izinkinga zesikhumba.
I-Devil's claw yethulwa e-Europe ekuqaleni kwawo-1900, lapho izimpande ezomile zisetshenziselwe ukubuyisela ukudla, ukukhulula isilungulela, nokunciphisa ubuhlungu nokuvuvukala.
I-Devil's claw ayinalo iphunga, kodwa iqukethe izinto eziyenza ibe mnandi. Isitshalo esinamaqabunga esihlala sihlala sinezimpande namahlumela. Inezimpande zesibili, ezibizwa ngama-tubers, ezimila ezimpandeni eziyinhloko. Izimpande nezilimo eziyizigaxa zisetshenziswa njengomuthi.
Yiziphi Izinzuzo Ze-Devil's Claw?
Njengemikhiqizo eminingi yemvelo, abantu bangasebenzisa uzipho lukadeveli ngezizathu ezahlukahlukene. Kodwa izifundo eziningana zihlola uzipho lukaDeveli ngokusetshenziswa kwalo okungenzeka.
- Kungase Kudambise Ubuhlungu Emuva
I-Devil's claw yayisebenza kahle njengama-NSAID ekudambiseni ubuhlungu obuphansi bokubuyela emuva.
Imiphumela evela kokunye ukubuyekezwa okuhlelekile iphakamisa ukuthi uzipho lukadeveli lunganciphisa ubuhlungu beqolo kangcono kune-placebo (into engenawo umuthi). Kodwa ucwaningo olwengeziwe olunezinhlolo zomtholampilo zekhwalithi ephezulu lusafaneleka.
- Kungase Kuthuthukise I-Osteoarthritis
I-Devil's claw—yodwa noma ehlanganiswe neminye imithi—ingadambisa i-osteoarthritis (eyaziwa nangokuthi i- wear-and-tear arthritis). I-Devil's claw ingase isize abanye abantu ukuthi bathathe imithamo ephansi yezidakamizwa ezilwa nokuvuvukala (ama-NSAID), njenge-Advil (ibuprofen).
Ukubuyekezwa okuhlelekile (ukubuyekezwa kweqoqo lezifundo) kufaka phakathi izibonelo zendlela abantu abane-osteoarthritis okungenzeka bazuze ngayo kuzipho lukadeveli. Kodwa izifundo zesikhathi eside zisadingeka ukuze kuhlolwe kangcono ukusebenza nokuphepha kwe-devil's claw.
- Ingase Yehlise Ukuvuvukala
Ucwaningo luphakamisa ukuthi izinhlanganisela ezitholakala kuzipho zikadeveli, okuhlanganisa ama-flavonoid nama-phytosterol, zinganikeza izinzuzo zezempilo ezilwa nokuvuvukala. Ezinye izifundo zibonisa imiphumela elwa namagciwane, i-antifungal, i-antiviral kanye ne-anticancer, nakuba ucwaningo olwengeziwe ludingeka.
I-Devil's claw ibonisa isithembiso ekwelapheni izifo ezivuthayo, njenge-rheumatoid arthritis kanye nesifo sikashukela sohlobo 2.
- Ingase Yehlise Isifiso Sokudla
Kunobunye ubufakazi obuvela ezifundweni zezilwane ukuthi uzipho lukadeveli lungasiza ukucindezela ukudla ngokusebenza kuma-receptors e-peptide ethile yesisu, ihomoni ebizwa ngokuthi i-ghrelin.
Nokho nakuba abanye abacwaningi begxile ekusetshenzisweni kwayo ekwelapheni ukukhuluphala, khumbula ukuthi uzipho lukadeveli luye lwasetshenziselwa ukuvusa isifiso sokudla kubantu abatholakala bene-ulcerative colitis.
Ukusetshenziswa Kwemithi Nezinkomba
- I-Osteoarthritis
Ucwaningo oluningana lukhombisa ukuthi ukuthatha uzipho lukadeveli amasonto ayi-8 kuya kwayi-12 kunganciphisa ubuhlungu futhi kuthuthukise ukusebenza komzimba kubantu abane-osteoarthritis. Ucwaningo olulodwa lwezinyanga ezi-4 kubantu abangu-122 abanamadolo ne-hip osteoarthritis luqhathanise uzipho lukadeveli kanye nomuthi ohamba phambili wase-Europe wokudambisa izinhlungu. Abantu abathatha uzipho lukasathane babenezinhlungu kakhulu njengabantu abaphuza imithi. Labo abathatha i-devil's claw babe nemiphumela engemihle embalwa futhi badinga izidambisi zinhlungu ezimbalwa kulo lonke ucwaningo.
Ukuhlaziywa kwezifundo eziyi-14 kusetshenziswa uzipho lukadeveli ukwelapha isifo samathambo kwathola ukuthi izifundo zekhwalithi ephezulu zabonisa ukuthi uzipho lukaDeveli lungadambisa ubuhlungu bamalunga. Futhi ukubukezwa kwezifundo eziyi-12 kusetshenziswa uzipho lukadeveli ekwelapheni isifo sokuqaqamba kwamalunga noma izinhlungu eziphansi emuva kwathola ukuthi uzipho lukadeveli lwalusebenza kahle ngokusesilinganisweni ku-arthritis yomgogodla, inqulu, nedolo.
- Ubuhlungu beqolo nentamo
Ubufakazi bokuqala bubonisa ukuthi uzipho lukaDeveli lungasiza ukukhulula intamo nobuhlungu obuphansi emuva. Ocwaningweni oluncane lwabantu abangu-63 abanobuhlungu obuphakathi kuya kokuphakathi, intamo, noma ihlombe, ukuthatha i-extract standard ye-devil's claw amasonto angu-4 kunikeze ukukhululeka okusesilinganisweni ebuhlungu bemisipha. Ocwaningweni olukhulu lwabesilisa nabesifazane abayi-197 abanezinhlungu ezingapheli emhlane, labo abathatha i-devil's claw nsuku zonke inyanga bathi babenobuhlungu obuncane futhi badinga amaphilisi ezinhlungu ambalwa kunalawo athatha i-placebo.
Ucwaningo lwamasonto angu-54 luqhathanise abantu abangu-38 abathatha i-devil's claw nabantu abangu-35 abathathe isidambisi zinhlungu i-rofecoxib (Vioxx). Kulaba bantu, uzipho lukadeveli lusebenze kanye ne-Vioxx ukudambisa izinhlungu. I-Food and Drug Administration (FDA) yakhipha i-Vioxx emakethe ngoba yandisa ingozi yezinkinga zenhliziyo.
Okunye ukusetshenziswa
Odokotela abaningi bamakhambi abangochwepheshe basikisela ukuthi uzipho lukaDeveli lungasiza ekwelapheni isisu esibuhlungu, ukuphelelwa ukudla, ikhanda elibuhlungu, ukungezwani komzimba nezinto ezithile, kanye nomkhuhlane. Amalungiselelo ezihloko ze-devil's claw abuye asetshenziswe esikhumbeni ukuphulukisa izilonda, izilonda, amathumba, nezilonda zesikhumba. Nokho, azikho izifundo zesayensi eziqondile ezibonisa ukusebenzisa uzipho lukadeveli ukwelapha lezi zimo kusebenza ngempumelelo.
Yenziwe ngani?
I-Devil's claw iqukethe i-iridoid glycosides, izakhi okukholelwa ukuthi zinemiphumela eqinile yokulwa nokuvuvukala. Ine-concentration ephezulu yohlobo olulodwa lwe-iridoid, ebizwa ngokuthi i-harpagoside, futhi ezinye izivivinyo zaselabhorethri zisikisela ukuthi ingase ikhulule ubuhlungu nokuvuvukala.
Amafomu Atholakalayo
Impande eyomile noma entsha ye-claw kadeveli ingatholakala kumaphilisi, amaphilisi, okukhishwe okuwuketshezi, namafutha okugcoba. Amatiye (ama-infusions) angenziwa futhi kusuka empandeni yozipho lukadeveli omisiwe.
Ingabe iphephile?
Nakuba kungavamile, i-devil's claw ingabangela imiphumela emibi kakhulu yesigqi senhliziyo esingavamile nokopha. Eminye, imiphumela engemihle kakhulu ihlanganisa:
- ukuqubuka
- isisu
- isifo sohudo
- ikhanda
- ukulahlekelwa ukudla.
I-Devil's claw kubikwe ukuthi isebenzisana nama-anticoagulant, amaphilisi ezinhlungu, izidakamizwa zenhliziyo (isibonelo i-digoxin) kanye nezidakamizwa ze-asidi yesisu (isibonelo i-famotidine). Kufanele usebenzise umthamo ka-500-1,500 mg wezimpande ezomisiwe noma amaphilisi kathathu ngosuku.
Isikhathi sokuthumela: Oct-11-2023